نشست آذر ماه گروه بانوان انجمن مطالعات سیاسی تشکیل شد.

نشست این ماه گروه بانوان انجمن مطالعات سیاسی با بحث اندیشه سیاسی خواجه نصیرالدین طوسی و ارائه بحث از سوی مولف کتاب« اندیشه سیاسی خواجه نصیرالدین طوسی» تشکیل شد.
در ابتدای جلسه خانم کیخا، دبیر جلسه، به بحث در باب دوران زندگی خواجه و تاثیر و اهمیت آن بر زمانه¬ی وی و دوران کنونی پرداخت.
دکتر مرتضی یوسفی راد، عضو هیأت علمی پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی، ضمن توضیحاتی در باب ساختار و عناوین کتاب ، بیشترین برجستگی خواجه را در بحثی که او از امامت انجام می دهد می داند. خواجه ضرورت امامت را از نظر فلسفی بیان می کند و شاید نخستین و آخرین کسی باشد که بدین شیوه و با این قوت به این بحث می پردازد.
خواجه همانند دیگر فلاسفه بزرگ اسلامی فیلسوفی متضلع است و با رویکردهای مختلف فلسفی، کلامی، عرفانی، فقهی و نیز با رویکرد یک سیاستمدار به بحث سیاست می نگرد. این مسأله بیش از همه بدین دلیل است که خواجه از منابع معرفتی وسیعی بهره گرفته است. خواجه علاوه بر معرفت عقلی(عقل نظری و عملی و شئون عقل در سه مرتبه ی دریافت و کشف قانونمندی های حاکم بر هستی، شأن قضاوتی عقل و شأن تدبیری آن که کارکرد عقل عملی است)، معرفت وحیانی،معرفت الهامی (ناشی از فیض الهی به امام)،  معرفت حسی و بحث تجربه و استقرا را نیز به عنوان یکی از منابع معرفت برمی شمرد که مطلب با اهمیتی است و به تعبیر دکتر یوسفی راد، این بحث نشان می دهد که فلاسفه اسلامی تنها معطوف به مباحث فلسفی و انتزاعی نیستند و از تمامی ابزارهای معرفتی بهره می برند.
از نکات با اهمیت در بحث از بنیادهای فلسفی- سیاسی اندیشه خواجه، این است که خواجه همچون دیگر فلاسفه اسلامی نه تنها قائل به واقعیت هستی است بلکه آنچه هست را حق می داند و در عین واقعگرایی حقیقت گرا نیز می باشد.
تبیین خواجه از مدنی بالطبع بودن انسان، جالب توجه و منحصر بفرد است و از سایر تبیین ها  در این مورد متمایز است. در حالی که ارسطو این ویژگی را ذاتی انسان می داند، خواجه آن را ناشی از احتیاج و ضرورت جهت تأمین نیازهای انسان ذکر می کند که سبب می شود انسان، سیاسی باشد. در نتیجه، در بحث های خواجه ضرورت عقلی سیاست مقدم بر ضرورت شرعی است.
بحثی که خواجه در باب عوامل ثبات و پایداری اجتماعات مدنی انجام می دهد از مهمترین و منحصر بفردترین مباحث وی است. عنصر محبت که خواجه بدان توجه می کند و در حفظ و تداوم جامعه، آن را برتر از عدالت قرار می دهد، تاکنون کمتر از بعد اجتماعی و سیاسی مورد نظر قرار گرفته است. محبت و در کنار آن صداقت و عدالت اموری هستند که جوامع بشری در حال حاضر به اهمیت آنها واقف شده اند و سعی در کاربست آنها در جامعه دارند. حتی بحث سیاست از نظر خواجه کاملا متعادل است به نحوی که نه مداخله گرانه است و نه بیش از اندازه امور را رها می کند بلکه ضمن اینکه به همه ابعاد نظر دارد و برجهت گیری های کلی سیاسی، اجتماعی، نظامی، دفاعی، فرهنگی و اقتصادی اشراف دارد، مدبرانه و نظارت گونه است و کلیت جامعه را از وضع موجود به سوی وضعیت مطلوب هدایت می کند از این رو می توان بدان دولت هادی گفت. بحث هایی که خواجه در بعد مدیریتی بیان کرده اند بسیار با اهمیت و قابل توجه و نیازمند بازخوانی و بهره گیری در سطح نظام سیاسی کنونی اند و همه این موارد رجوع به اندیشه خواجه نصیرالدین طوسی را ضروری و لازم می سازد.
در پایان جلسه بحث هایی از سوی بانوان شرکت کننده طرح گردید؛ از جمله بحث از تمایزات جدی میان اندیشه خواجه نصیرالدین طوسی و فارابی و اینکه خواجه نصیر برای بهبود سیاست عملی زمانه خود چه کارهایی را انجام می دهد. که از سوی دکتر یوسفی پاسخ داده شد.
برخی از خانم های شرکت کننده در این جلسه عبارت بودند از: خانم ها طاهره عزیزی، زینب تشکری، راضیه زارعی، نفیسه فاضلی نیا، لیلا امیدی، صفاتی، زارعی، سوری، نجفی.
در پایان جلسه مطالبی از سوی خانم طاهره عزیزی در باب همکاری با نشریه دانشجویی دانشگاه باقرالعلوم(ع) بیان شد.

جلسه آذر ماه گروه بانوان انجمن مطالعات سیاسی برگزار می شود

جلسه ماهانه گروه بانوان انجمن مطالعات سیاسی، پنج شنبه، ۲۸ آذر،  در محل ساختمان انجمن های علمی حوزه ساعت ۱۶ تا ۱۸ برگزار می شود.

در این جلسه آقای دکتر یوسفی راد به بحث درباره اندیشه سیاسی خواجه نصیر الدین طوسی می پردازد.

در باب اهميت خواجه نصيرالدين طوسي

توجه به انديشه خواجه نصيرالدين طوسي از جهات بسياري قابل اهميت است. خواجه در زمانه اي حساس از تاريخ تحولات ايران قرار گرفته است. در اين زمانه با حمله مغول به ايران، ‌سه حكومت خوارزمشاهيان، ‌اسماعيليان و خلافت عباسي به پايان مي رسد و دوره حكومت ايلخانان آغاز مي شود.

خواجه تحصيلات خود را در طوس و در قلمرو خوارزمشاهيان انجام داد و با يورش اوليه مغولان به دربار اسماعيليان پناه برد. او نزديك سه دهه را در قلعه هاي اسماعيليان بسر برد كه اخلاق ناصري، ‌اخلاق محتشمي و ‌اساس الاقتباس در منطق از آثار اين دوره است. با يورش دوم مغول و فتح قلاع اسماعيليه توسط هلاكوخان، وي همراه هلاكوخان مي شود و پس از فتح بغداد توسط مغول در حكومت تازه تأسيس ايلخاني در سمت مشاور عالي خان مغول خدمت مي كند.

به گفته بسياري از انديشمندان، ‌اگر اقدامات خواجه نصيرالدين طوسي در دفاع از علوم و حكمت ايران و اسلام و انديشمندان آن دوره نبود،‌ رشد و تداوم انديشه در ايران پس از حمله مغول  منقطع مي شد و از پديد آمدن عالمان و انديشمندان  دوره ايلخاني و صفويه و پس از آن خبري نبود. خواجه در آن هنگامه از همان فتح اوليه ايران به دست مغول در صدد ايجاد وحدت و همبستگي در جامعه و گرد هم آوردن علما بود.

اخلاق ناصري، چنانكه خود خواجه در مقدمه آن مي نويسد،‌ به گونه اي نگارش يافته است كه از تعصب مذهبي و قومي دور باشد و تمامي فرق و گروه هاي جامعه بتوانند آن را بخوانند،. وي در هيچ جا تأكيد مستقيمي بر مذهب شيعه نكرده است، بلكه اعضاي مدينه فاضله او را انسان هايي تشكيل مي دهند كه در آرا، يعني اعتقاد به مبدأ و معاد، و افعال با هم مشتركند. از اين رو تمامي مسلمانان مي توانند عضو مدينه فاضله باشند.

تأكيد خواجه نصير بر بحث محبت، پروژه اخلاقي او را تكميل مي كند. خواجه معتقد است،‌ همكاري اعضاي جامعه با يكديگر سبب ايجاد محبت ميان آنان مي شود و محبت، ‌اتحاد و وحدت را به بار مي آورد. از نظر خواجه، ‌محبت برتر از عدالت است؛ زيرا نوعي مبالغه در عدالت است. اگر محبت باشد، ‌نيازي به عدالت ايجاد نخواهد شد و در آخر اين كه محبت سبب حفظ نظام و ايجاد تأليف و تمدن مي شود.

دور انديشي و واقع نگري خواجه در آن دوره سبب شد تا وي بجاي كناره گيري از جامعه  صلاح جامعه و مسلمين را در آن ببيند كه در دستگاه حكومت ايلخاني باقي بماند و با بهانه تأسيس رصدخانه، علما و انديشمنداني را كه در طي حمله مغول در اطراف و اكناف پراكنده شده و در انزوا قرار گرفته بودند را گرد هم آورد و با تأسيس كتابخانه اي وسيع و مجهز كه برخي تعداد كتب آن را تا بيش از چهارصد هزار جلد برشمرده اند،‌ دانشگاهي بي نظير فراهم آورد؛ به گونه¬اي كه نه تنها از همفكري انديشمندان در تجديد مجدد حيات فكري ايرانيان بهره جويد، بلكه تا جايي كه مي تواند افراد توانمند را در مناصب حكومتي به كار گمارد.

نصيرالدين، همچنين، با ماندن در دستگاه ايلخاني،‌ سبب نجات جان انديشمندان بسياري از زير تيغ مغولان گرديد و با پروردن شاگردان برجسته و بزرگي مانند علامه حلي،‌ دين خود را به تمدن ايراني و اسلامي ادا نمود.
.
نتيجه زحمات خواجه نصير و همفكران او در آن دوره حساس،‌ پرباري انديشه و دانش و ادب انديشه ايراني - اسلامي در دوره ايلخاني و پس از آن است. دوره اي كه بزرگترين نوابغ ادبي ايران همچون عطار، سعدي، حافظ و مولانا را در عرصه ادب،‌ عالمان بزرگي مانند سيد ابن طاووس، شهيد اول، محقق حلي، ابن ميثم بحراني و علامه حلي را در عرصه فقه و كلام،‌  فلاسفه اشراقي بزرگي مانند صدر الدين بن محمد بن اسحاق قونوي،‌ سيد حيدر آملي و حكماي ديگري مانند قطب الدين رازي، قطب الدين شيرازي، بابا افضل كاشاني و بسياري ديگر را به بار آورد؛ به نحوي كه ازدحامي چنين انبوه از انديشمندان و بزرگاني با كم تر دوره اي از تاريخ ايران قابل مقايسه است.

امام خميني در دفاع از انديشه  و منش خواجه نصيرالدين طوسي مي نويسد:

«اما قضيه خواجه نصير و امثال خواجه نصير را شما مي دانيد اين را كه خواجه نصير كه در دستگاه ها وارد مي شد،‌ نمي رفت وزارت كند، ‌مي رفت آنها را آدم كند، ‌نمي رفت براي اين كه تحت نفوذ آنها باشد، ‌مي خواست آنها را مهار كند تا اندازه اي كه بتواند.» (صحيفه نور، ‌ج8 ، ص 8)
نجمه کیخا

برگزاری آزمون دکتری دانشگاه تهران

 

برای اطلاع از خبر و نحوه ثبت نام در این آزمون به آدرس ذیل مراجعه نمایید.

آزمون دکتری تخصصی دانشگاه تهران

فراخوان پایان نامه سال دانشجویی و پژوهش برتر دانشجویی

فراخوان سيزدهمين دوره پايان نامه سال دانشجويي و نهمين دوره پژوهش برتر دانشجويي از سوي دبيرخانه دائمي كتاب و پايان نامه سال دانشجويي اعلام شد.

به گزارش روابط عمومي سازمان انتشارات جهاددانشگاهي، اين جشنواره هر ساله از سوي سازمان انتشارات جهاددانشگاهي و با همكاري سازمان ملي جوانان، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه ها، سازمان همياري اشتغال فارغ التحصيلان دانشگاه ها و پژوهشكده مطالعات فرهنگي و اجتماعي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري برگزار مي شود.

اين جشنواره در سه بخش، به صورت اصلي، جنبي و ويژه انجام مي شود كه در بخش اصلي پايان نامه هاي فارغ التحصيلان دوره هاي كارشناسي ارشد و دكتراي دانشگاه ها و حوزه هاي علميه كشور در گروه هاي فني و مهندسي، پزشكي و دامپزشكي، معماري و هنر، علوم انساني و اجتماعي، كشاورزي و منابع طبيعي، علوم پايه و علوم ديني مورد ارزيابي قرار خواهد گرفت.

در بخش ويژه جشنواره، پايان نامه ها و تحقيقات با موضوعات كارآفريني و اشتغال، نوآوري و شكوفايي، نماز و نيايش، امام خميني(ره) و انقلاب اسلامي به مناسبت سي امين سال پيروزي انقلاب اسلامي و در بخش جنبي تمامي پژوهش ها و تحقيقات انجام شده در شش گروه اصلي در تمامي مقاطع پذيرفته مي شود.

شرايط شركت در فراخوان شامل دفاع از پايان نامه در سال 86 يا 87، ارائه گواهي از دانشگاه محل تحصيل مبني بر تأييد تاريخ دفاع و نمره پايان نامه، تكميل و ارسال فرم درخواست به همراه يك نسخه از پايان نامه يا پژوهش حداكثر تا تاريخ 15/12/87 به دبيرخانه جشنواره، پذيرش پژوهش ها و پايان نامه هاي طلاب علوم ديني به شرط ارائه مدارك تعيين سطح مي باشد.

علاقه مندان مي توانند جهت دريافت فرم شركت در جشنواره و كسب اطلاعات بيشتر به پايگاه اطلاع رساني سازمان انتشارات به آدرس پستي www.isba.ir  و يا دفاتر جهاددانشگاهي در دانشگاهها مراجعه كنند.

گفتني است نشاني دبيرخانه واقع در تهران، خيابان انقلاب اسلامي، خيابان فخررازي، خيابان شهداي ژاندارمري، پلاك 172 – كدپستي: 1163-13145 مي باشد.

 دریافت فرم فراخوان

آزمون تافل دانشگاه تربیت مدرس


برای ثبت نام در آزمون تافل دانشگاه تربیت مدرس به این آدرس  مراجعه کنید. آخرین مهلت ثبت نام تا 30 آذر ماه می باشد.

نقش روشنفکران مارکسیست در ترور روشنفکران حوزه

چندی قبل متوجه شدم که دانشگاه باقرالعلوم(ع) به همراه چند موسسه دیگر در پی برگزاری همایشی تحت عنوان روشنفکری حوزه می باشند.لذا تصمیم گرفتم به نقش جریان های مارکسیستی به اصطلاح روشنفکر در ترور شخصیت های انقلاب اشاره ای کنم.شخصیت هایی که مظهر روشنفکری حوزه بودند مانند شهید مطهری و شهید بهشتی توسط چه کسانی ترور شدند؟اولین سوالی که به ذهن خطور می کند ان است که چگونه شد که گروهک فرقان و سازمان مجاهدین خلق تبدیل به گروههای تروریستی شدند؟انان که مسلمان و وطن دوست و مبارز علیه شاه بودند!یکی از اصول سازمان مجاهدین خلق در اغاز فعالیتش  مبارزه با امپریالیزم  و امریکا بود پس چگونه شد که این سازمان در سال 1360 در خدمت دولت های امپریالیستی درامد؟چگونه مجاهدین منافقین شدند؟گروهک فرقان متشکل از جوانانی بودند که قران و نهج البلاغه می خواندند ولی قران را با دیدگاه ماتریالیستی مارکس تفسیر می کردند.همین افراد استاد مطهری را ترور کردند.یکی دیگر از اقداماتشان ترور ایت الله خامنه ای در 1360 می باشد.گروه دیگر که در این مقاله بیشتر مدنظر است سازمان مجاهدین خلق است که در سال 1344 تاسیس شد.بنیانگذاران این گروه جوانانی به نام علی اصغر بدیع زادگان و محمد حنیف نژاد و سعید محسن و عبدالرضا نیک بین بودند.انها عدم توفیق روحانیت در ان مقطع"دهه 40"را نداشتن تشکیلات دانستند.لذا به تاسی از لنین توفیق  در مبارزه را در حرفه ای و علمی بودن ان دانستند و راه رهایی رامبارزه مسلحانه دانستند.جوانان مجاهد از یک سو در مسیر تقویت ایدئولوژی مذهبی خود  اثار بازرگان و ایت الله طالقانی و یدالله سحابی را مطالعه می کردند و از دیگر سو اثار مائو و لنین و استالین را برای تقویت بنیه چپ گرایانه خود پیش رو قرار دادند.از این اندیشه مولودی التقاطی متولد شد.گرچه جزوه های تئوریک سازمان سرشار از تاییدات قرانی و نهج البلاغه بود اما الگوی بحث  دیالکتیک بود و متاثر از سانترالیسم مارکسیستی.با مروری بر احوال و فعالیت جوانان مجاهد در سال های 44 تا 54 متوجه می شویم که هدف انها مبارزه با رژیم پهلوی و استعمار و امپریالیزم غرب می باشد.اما این سازمان در سال 54 مواضع ایدئولوژیکی خود را تغییر داد.قبل از این ماجرا در زندان شخصی به نام مسعود احمد زاده "از پایه گذاران چریک های فدایی"به مهدی ابریشم چی "یکی از اعضای سازمان گفته بود  :«شما یک پوسته ایده الیستی دارید و مثل جوجه که رشد می کند و پوسته تخم مرغ را می شکند این پوسته ایده الیستی در حال شکستن است و به زودی هسته ماتریالیستی ان بیرون می زند و نمایان می شود»  و اینگونه شد که در سال 54 جوجه مارکسیسم از بطن چنین اندیشه ای بیرون جهید.این سازمان بعد از تغییر مواضع  ایدئولوژیک خود با مقاومت افرادی در درون سازمان مواجه شد که متاسفانه این سازمان به سرکوب و قتل افراد مخالف درون خود پرداخت یعنی تصفیه درون گروهی.یکی از این افراد مجید شریف واقفی بود که پس از انتقاداتش به سازمان از طرف سازمان به قتل رسید.این سازمان با پوشش اسلامی در اوایل انقلاب نیروهای جوان بسیاری اعم از دختر و پسر را به خود جذب کرد.

فاطمه عطارد


ادامه نوشته

جلسه آبان ماه گروه بانوان انجمن مطالعات سیاسی تشکیل شد.

جلسه آبان ماه گروه بانوان انجمن مطالعات سیاسی، پنج شنبه 30 آبان ماه با شرکت جمعی از بانوان دانش آموخته علوم سیاسی در محل انجمن های حوزه تشکیل شد.

در این جلسه فاطمه عطارد، کارشناس ارشد علوم سیاسی، به ارائه مطلب خود درباره «نظر ملاصدرا در باب علمای دربار و حاکمان صفوی» پرداخت. ملاصدرا با پنج تن از حکام صفوی یعنی شاه طهماسب اول، شاه اسماعیل دوم، شاه محمد خدابنده، شاه عباس اول و شاه صفی اول معاصر بوده است.

پرسش اصلی مطرح در بحث وی این بود که ملاصدرا در مقابل علمای دربار و حاکمان صفویه چه اندیشه ای را ابراز و چه رفتاری را در پیش گرفت؟ وی این فرضیه را مطرح کرد که ملاصدرا در مقام اندیشه، حاکمان و علمای دربار را نقد کرد و در مقام عمل، ترک سیاست و دوری از عالمان دنیاپرست را پیشه خود ساخت.

وی ضمن ارائه گزارشی از زندگی و احوال ملاصدرای شیرازی، به انتقادات وی از علمای ظاهر بین و گلایه وی از وضعیت زمانه و بیان اندیشه وی در باب فقه و علم صحیح اشاره نمود. نظر صدرا در باب سیاست و مواردی همچون مدنی الطبع بودن انسان ها و ضرورت اجتماعات مدنی و نوع تعامل صدرا با آنان از دیگر نکات مطرح در جلسه بود.

این عضو انجمن در ادامه به نقد دیدگاه هایی که صدرا را فاقد اندیشه سیاسی می دانند پرداخت. البته از نظر وی، گرچه صدرا در مقام نظر به مباحث سیاسی می پردازد و ورود به سیاست را برای علما جایز می داند، اما در مقام عمل از این عمل بازمی ماند که به زعم وی، این عدم ورود عملی به سبب اندیشه های عرفانی صدرا است؛ زیرا اندیشه های عرفانی با ورود به فضای عمومی سیاسی و اجتماعی مغایر است و صدرا نیز از این امر مستثنا نبوده است.

در پایان، پرسش هایی از سوی دیگر حاضرین مطرح شد که بخش مهمی از آنها ناظر به بخش اخیر مباحث مطرح شده در باب ناهمخوانی اندیشه عرفانی و عمل سیاسی بود. در برخی از این نقدها به سفر چهارمی که صدرا در اسفار ذکر می کند اشاره شد که به معنای پذیرش ورود عملی به عرصه سیاست از سوی صدرا است. همچنین به این مطلب اشاره شد که امام خمینی با وجود عارف بودن به عمل سیاسی نیز مبادرت نمود.

*****

مقرر شد بحث آینده جلسه بانوان انجمن مطالعات سیاسی بررسی اندیشه سیاسی خواجه نصیرالدین طوسی با حضور نویسنده کتاب «اندیشه سیاسی خواجه نصیرالدین طوسی» دکتر مرتضی یوسفی راد، عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، باشد.